Hoe zorgen we ervoor dat afvalwater niet langer een restproduct is, maar een waardevolle grondstof? Die vraag stond centraal tijdens de Water Meetup die Dockwize op 11 juni organiseerde in samenwerking met Yara.
De uitdaging rondom waterbeschikbaarheid, waterkwaliteit en het hergebruik van afvalwater raakt steeds meer sectoren. Daarom bracht deze bijeenkomst een brede groep professionals samen: vertegenwoordigers van de industrie, agrariërs, technologieontwikkelaars, gemeenten, provincie, waterschap en het waterbedrijf. Door kennis en praktijkervaring te delen ontstonden waardevolle gesprekken over de kansen én de uitdagingen van waterhergebruik.
Drie praktijkverhalen, één gezamenlijke uitdaging
Drie organisaties deelden hun ervaringen vanuit verschillende fasen van de ontwikkeling.
Yara: beginnen met veranderen
Yara opende de middag met een inkijk in hun aanpak rondom het hergebruik van effluent. Al jarenlang investeert het bedrijf in onderzoek naar het reduceren en zuiveren van afvalwater. Daarbij bleek al snel dat innovatie niet alleen een technische uitdaging is. Minstens zo belangrijk zijn interne samenwerking, gedragsverandering en het creëren van draagvlak binnen de organisatie.
Yara liet daarnaast zien dat de ontwikkeling van nieuwe oplossingen voor waterzuivering nooit stilstaat. De zoektocht naar de optimale techniek vraagt om voortdurende innovatie, waarbij kennis en ervaringen van andere bedrijven en organisaties waardevolle input bieden. Daarom staat samenwerking nadrukkelijk centraal in hun aanpak.
Cargill: samenwerken buiten de fabriekspoort
Cargill nam de deelnemers mee naar de volgende stap. Binnen hun Water Stewardship-programma draait het niet alleen om efficiënt watergebruik, maar vooral ook om samenwerking in de keten.
Daarbij spelen vragen als: waar ligt de verantwoordelijkheid van het bedrijf, waar begint die van agrariërs en welke rol heeft de overheid? Het ontwikkelen van een gezamenlijke businesscase en het creëren van ruimte voor innovatie blijken daarbij cruciaal.
Coroos: van pilot naar structurele samenwerking
Coroos liet zien hoe een initiatief zich verder ontwikkelt wanneer de techniek eenmaal werkt. Samen met elf ondernemers werken zij inmiddels al acht jaar aan een pilot voor het gezamenlijk benutten van gezuiverd afvalwater. Inmiddels is hiervoor zelfs een gezamenlijke organisatie opgericht die verantwoordelijk is voor het beheer en gebruik van het water.
Hun belangrijkste les: techniek alleen is niet voldoende. Draagvlak in de regio, bestuurlijke samenwerking en een duidelijke governance zijn minstens zo belangrijk om een initiatief duurzaam te maken. Daarbij is ook leiderschap nodig: iemand die kansen ziet, partijen verbindt en beweging creëert wanneer belangen uiteenlopen.
Van techniek naar samenwerking
De drie praktijkvoorbeelden vormden samen een mooi beeld van de ontwikkeling die veel waterprojecten doormaken.
In de beginfase ligt de nadruk vooral op techniek: meten, onderzoeken, zuiveren en de eigen organisatie meenemen in verandering. Naarmate projecten groeien verschuift de aandacht steeds meer naar samenwerking: het ontwikkelen van een businesscase, het organiseren van draagvlak en het maken van heldere afspraken over rollen en verantwoordelijkheden.
Uiteindelijk komen ook bestuurlijke vraagstukken nadrukkelijk in beeld. Hoe organiseer je de governance? Welke regelgeving ondersteunt innovatie en waar zitten juist belemmeringen? En hoe zorg je ervoor dat vraag en aanbod van hergebruikt water daadwerkelijk bij elkaar komen?
Belangrijkste inzichten
De gesprekken tijdens de Water Meetup leverden een aantal gedeelde conclusies op:
- Een sterke gezamenlijke businesscase én commitment van alle betrokken partijen vormen de basis voor succes.
- Praktijktesten en pilots zijn onmisbaar om innovaties daadwerkelijk verder te brengen.
- Techniek is belangrijk, maar samenwerking, vertrouwen en duidelijke afspraken bepalen uiteindelijk of een initiatief slaagt.
- De stap van succesvolle pilots naar structurele bestuurlijke afspraken blijkt vaak een grote uitdaging.
- Er is behoefte aan partijen die boven individuele belangen kunnen uitstijgen en verschillende stakeholders met elkaar verbinden.
- Ook het verhaal dat we vertellen over afvalwater doet ertoe. Zien we het als een afvalstroom of als een waardevolle grondstof? Die manier van denken bepaalt mede hoeveel ruimte er ontstaat voor nieuwe oplossingen.
Samen versnellen
De Water Meetup liet opnieuw zien dat de vraagstukken rondom water niet door één organisatie kunnen worden opgelost. Juist door bedrijven, overheden, kennisinstellingen en innovators met elkaar te verbinden ontstaan nieuwe inzichten, onverwachte samenwerkingen en concrete stappen richting toekomstbestendig watergebruik.
Na afloop kregen de deelnemers een rondleiding over de productiesite van Yara, waar zij konden zien hoe de besproken vraagstukken zich vertalen naar de dagelijkse praktijk. Een mooie afsluiting van een middag waarin kennisdeling, samenwerking en innovatie centraal stonden.